ในยุคที่การตลาดออนไลน์เข้าถึงทุกคนเพียงแค่ปลายนิ้ว การโพสต์รูปรีวิวสินค้า หรือการจัดโปรโมชั่นผ่านหน้าเพจเฟซบุ๊กกลายเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าสินค้านั้นคือ “ยา” หรือผลิตภัณฑ์ที่มีสรรพคุณในการรักษาโรค กฎเกณฑ์จะเปลี่ยนไปทันทีครับ

คำถามที่ ฆท.com พบบ่อยที่สุดคือ “เราแค่เปิดคลินิกต้องขอไหม?” หรือ “เป็นอินฟลูฯ รับรีวิวต้องมีเลข ฆท. ด้วยเหรอ?” บทความนี้มีคำตอบที่ชัดเจนตามระเบียบของ อย. มาฝากครับ

กฎเหล็ก: ใครก็ตามที่ “สื่อสารสรรพคุณยา” ต่อประชาชน

ตามพระราชบัญญัติยา ระบุไว้ชัดเจนว่า การโฆษณาขายยาไม่ว่าด้วยวิธีใดๆ ต่อประชาชนทั่วไป ต้องได้รับอนุมัติข้อความ เสียง หรือภาพจากผู้อนุญาต (อย.) ก่อนเสมอ ซึ่งหมายถึงการต้องมีเลข ฆท. นั่นเองครับ

มาเจาะลึก 3 กลุ่มหลักที่ต้องระวังเป็นพิเศษครับ:

---

1. สถานพยาบาลและคลินิกเวชกรรม

หลายคนเข้าใจผิดว่า “เปิดคลินิกถูกต้อง มีใบอนุญาตสถานพยาบาลแล้ว จะโพสต์อะไรก็ได้” แต่ความจริงคือ:

• ถ้าโพสต์แค่ชื่อคลินิก เวลาเปิด-ปิด หรือทำเลที่ตั้ง: แบบนี้ ไม่ต้อง ขอ ฆท. ครับ

• ถ้ามีการพูดถึงชื่อยา หรือสรรพคุณยา: เช่น “โปรโมชั่นฉีดตัวยา… ช่วยแก้ปวดลดอักเสบ” หรือ “จำหน่ายยาแต้มสิวสูตรเฉพาะของคลินิก” แบบนี้ถือเป็นการโฆษณายา ต้องขอ ฆท. ทันทีครับ

• การรีวิวเคสคนไข้: หากในรีวิวมีการเอ่ยถึงการใช้ยาตัวใดตัวหนึ่งเพื่อการรักษา ก็ต้องได้รับการอนุมัติสื่อโฆษณาเช่นกัน

2. ร้านขายยา (Retail Pharmacy)

ร้านขายยาเป็นจุดที่ อย. สุ่มตรวจบ่อยที่สุด โดยเฉพาะบนช่องทางออนไลน์:

• การโพสต์รูปกล่องยาพร้อมราคา: บนหน้าเพจหรือ Marketplace (Shopee/Lazada) ถือเป็นการโฆษณาขายยาโดยตรง

• การแนะนำสรรพคุณ: แม้จะเป็นการให้ความรู้ แต่ถ้ามีการชี้ชวนให้ซื้อยาตัวนั้นๆ ภายในโพสต์เดียวกัน ก็ถือว่าเข้าข่ายโฆษณาที่ต้องมีเลข ฆท. กำกับครับ

3. อินฟลูเอนเซอร์และบล็อกเกอร์ (Influencers)

นี่คือกลุ่มที่ “โดนปรับ” แบบไม่รู้ตัวบ่อยที่สุดในปัจจุบันครับ:

• สายรีวิว “ใช้ดีบอกต่อ”: แม้คุณจะซื้อยามาใช้เองแล้วอยากแชร์ประสบการณ์ แต่ถ้าโพสต์นั้นมีการระบุสรรพคุณยาชัดเจน และสื่อไปในเชิงชี้ชวนให้คนอื่นไปซื้อตาม (แม้จะไม่มีค่าจ้าง) อย. สามารถมองว่าเป็นการโฆษณายาได้

• รับจ้างโปรโมท: หากแบรนด์ยาจ้างให้คุณรีวิว แบรนด์ต้องส่งสื่อ (รูปภาพ/วิดีโอ/แคปชั่น) ที่คุณจะโพสต์ไปขอเลข ฆท. ให้เรียบร้อยก่อนที่คุณจะลงโพสต์ครับ หากบล็อกเกอร์ลงโพสต์โดยไม่มีเลข ฆท. ทั้งแบรนด์และบล็อกเกอร์อาจมีความผิดร่วมกัน

---

สรุปเช็กลิสต์: คุณต้องขอ ฆท. หรือไม่?

ลองถามตัวเองด้วย 3 คำถามนี้ครับ:

1. สิ่งที่โพสต์ มี “ยา” (ยาแผนปัจจุบัน/ยาแผนโบราณ) เข้ามาเกี่ยวข้องใช่ไหม?

2. มีการพูดถึง “สรรพคุณ” การรักษา บรรเทา หรือป้องกันโรคใช่ไหม?

3. คนทั่วไป (Public) “สามารถมองเห็นโพสต์นี้ได้” ใช่ไหม?

ถ้าคำตอบคือ “ใช่” ทั้งหมด คุณจำเป็นต้องมีเลข ฆท. ครับ!

ไม่อยากโดนปรับหลักแสน ต้องทำอย่างไร?

การโฆษณายาโดยไม่มีเลข ฆท. มีโทษปรับสูงสุดถึง 100,000 บาท และอาจถูกสั่งปิดเพจหรือดำเนินคดีได้ เพื่อความปลอดภัยและมั่นใจในการทำธุรกิจ

ที่ ฆท.com เราพร้อมเป็นที่ปรึกษาให้คลินิก ร้านขายยา และเอเจนซี่ที่ดูแลอินฟลูเอนเซอร์ เราช่วยตรวจเช็กคำต้องห้าม จัดเตรียมเอกสาร และยื่นขอใบอนุญาตโฆษณายาให้คุณแบบมืออาชีพ ถูกต้องตามกฎหมาย 100%